Vergelijkingen - i confronti


De stellende trap - il grado positivo


Andries vecchio. = Andries is oud.
Daniel giovane. = Daniel is jong.


De vergrotende trap - il grado comparativo (di maggioranza)


De basisstructuur: pi / meno   +   bijv.nw./bijw./z.nw.   +   di / che


Vergelijkingen van twee personen of gevallen op basis van dezelfde eigenschap:

Andries pi vecchio di Daniel. = Andries is meer oud dan Daniel. = Andries is ouder dan Daniel.
Daniel pi giovane di Andries. = Daniel is meer jong dan Andries. = Daniel is jonger dan Andries.

Daniel meno vecchio di Andries. = Daniel is minder oud dan Andries.
Andries meno giovane di Daniel. = Andries is minder jong dan Daniel.

Andries vecchio quanto di Wim. = Andries is oud zoveel als Wim. = Andries is even / net zo oud als Wim.
Andries giovane quanto di Wim. = Andries is jong zoveel als Wim. = Andries is even / net zo jong als Wim.

Vergelijking van twee eigenschappen van n persoon of geval:

Andries pi intelligente che forte. = Andries is meer intelligent dan sterk.
Daniel pi forte che alto. = Daniel is meer sterk dan lang.

Opmerking: de woorden pi en meno zijn zelf de vergrotende trap van resp. molto en poco.


Di of che?

Als vertaling voor 'dan' wordt che gebruikt als een vergelijking wordt gemaakt tussen:
- bijvoeglijke naamwoorden verwijzend naar dezelfde persoon of zaak
- infinitieven
- deelwoorden
- zelfstandige naamwoorden verwijzend naar een persoon
- zelfstandige naamwoorden of voornaamwoorden voorafgegaan door een voorzetsel

In de andere gevallen wordt di gebruikt als vertaling voor 'dan', zoals wanneer:
- gevolgd door een getal
- personen of zaken worden vergelijken op basis van dezelfde eigenschap
- pi of meno zelf als vergrotende trap wordt gebruikt in de uitdrukking pi/meno di quanto ('meer/minder dan')
- zelfstandige naamwoorden op andere wijze worden vergeleken


De overtreffende trap - il grado superlativo


Relatieve overtreffing: il superlativo relativo

Johan il pi vecchio. = Johan is de meest oude. = Johan is de oudste.
Daniel il meno vecchio. = Daniel is de minst oude.
L'elefante il pi grande di tutti gli animali. = De olifant is de meest grote (=grootste) van alle dieren.

Absolute overtreffing: il superlativo assoluto

De meest gebruikelijke manier om deze te vormen is door de toevoeging van issim + uitgang -o/-a/-i/e.

Daniel fortissimo. = Daniel is erg sterk.

Woorden met eigen vormen voor vergroting en overtreffing

Sommige woorden hebben eigen vormen, hoewel de gewone samengestelde vorm meestal ook mogelijk is.
Er is vaak wel een verschil in gebruik en betekenis tussen de twee vormen van de overtreffende trap.

Onregelmatige vormen
positivo comparativo
superlativo relativo
superlativo assoluto
buono
migliore
il migliore
ottimo
cattivo
peggiore
il peggiore
pessimo
grande
maggiore
il maggiore
massimo
piccolo
minore
il minore
minimo
alto
superiore
il superiore
supremo / sommo
basso
inferiore
l'inferiore
infimo / imo


Tot nu toe zijn alleen bijvoeglijke naamwoorden aan de orde gekomen.
De volgende veelgebruikte woorden worden meestal als bijwoorden gezien:

bene - meglio - benissimo
male - peggio - malissimo