Voltooid deelwoord - il participio passato


Zelfgemaakte Sporcle-quiz (typ): oefen de onregelmatige voltooide deelwoorden Italiaans-Nederlands
Zelfgemaakte Sporcle-quiz (typ): oefen de onregelmatige voltooide deelwoorden Nederlands-Italiaans


Vorming: stam (infinitief minus -are / -ere / -ire) + uitgang.

Regelmatig voltooid deelwoord
werkwoord uitgang
werkwoorden op -are
-ato
werkwoorden op -ere -uto
werkwoorden op -ire
-ito

Regelmatige werkwoorden op -cere krijgen een extra letter -i- voor de uitgang i.v.m. de uitspraak, zoals:
piacere --> piaciuto, tacere --> taciuto, conoscere --> conosciuto, crescere --> cresciuto, giacere --> giaciuto

De belangrijkste werkwoorden met een onregelmatig voltooid deelwoord:
essere --> stato (gelijk aan die van stare)
venire --> venuto (geldt ook voor afgeleiden als divenire --> divenuto)
fare --> fatto
dire --> detto
bere --> bevuto


Overige werkwoorden uit de lijst met een onregelmatig voltooid deelwoord (na uitfilteren samengestelde varianten):
aprire --> aperto
rispondere --> risposto
vivere --> vissuto
vincere --> vinto
perdere --> perso (maar perduto bestaat ook)
chiedere --> chiesto
rimanere --> rimasto
prendere --> preso
morire --> morto
ridere --> riso
piangere --> pianto
scrivere --> scritto
leggere --> letto (ook zelfst. n.w.: 'bed')
muovere --> mosso (ook 'ruw', 'onscherp')
attendere --> atteso (ook 'verwacht')
condurre --> condotto
smettere --> smesso
succedere --> successo (maar succeduto bestaat ook)
parere --> parso
vedere --> visto (maar veduto bestaat ook) (ook zelfst. n.w.: 'visum')
tradurre --> tradotto
esistere --> esistito
apparire --> apparso
comparire --> comparso
chiudere --> chiuso
scegliere --> scelto
rendere --> reso
escludere --> escluso
resistere --> resistito
nascondere --> nascosto, nascoso
offrire --> offerto
sciogliere --> sciolto
risolvere --> risolto
distruggere --> distrutto
rompere --> rotto
mettere --> messo
porre --> posto (ook zelfst. n.w.: 'plaats')
spegnere --> spento
ridurre --> ridotto
(di)scendere --> (di)sceso
sopravvivere --> sopravvissuto
valere --> valso
proteggere --> protetto
esigere --> esatto (ook: 'exact')
presumere --> presunto
spingere --> spinto
dividere --> diviso
decidere --> deciso
sconfiggere --> sconfitto
scoprire --> scoperto
togliere --> tolto


Overzicht en toelichting


Werkwoorden op -are zijn regelmatig met uitzondering van fare --> fatto.

Werkwoorden op -ere kunnen worden onderverdeeld in twee groepen:
- Werkwoorden die afstammen van de Latijnse tweede conjugatie (de e-stammen) zijn bijna allemaal regelmatig.
Uitzonderingen zijn: parere --> parso, valere --> valso, rimanere --> rimasto, vedere --> visto.
- Werkwoorden die afstammen van de Latijnse derde conjugatie (de medeklinker-stammen) zijn voornamelijk onregelmatig.
Ze ondergaan vaak een stamverandering en hebben één van de volgende uitgangen: -so, -sso, -to, -tto, -sto.

Werkwoorden op -ire zijn over het algemeen regelmatig met uitzondering van de volgende gevallen:
- werkwoorden op medeklinker+rire krijgen een uitgang op -erto (bijv. aprire --> aperto)
- werkwoorden op klinker+rire krijgen een uitgang op -rso (bijv. apparire --> apparso)
- werkwoorden die helemaal onregelmatig zijn, zoals venire -> venuto, morire -> morto

Overig:
- werkwoorden op -durre krijgen -dotto als uitgang (bijv. condurre --> condotto, tradurre --> tradotto)
- enkele werkwoorden hebben geen voltooid deelwoord
- enkele werkwoorden hebben zowel een regelmatige als een onregelmatige vorm van het werkwoord met eigen betekenissen:
 - succedere --> succeduto ('opgevolgd'), successo ('gebeurd')
 - provvedere --> provveduto, provvisto
 - riflettere --> riflettuto ('overdacht'), riflesso ('gereflecteerd')