Zelfstandig naamwoord en lidwoord - il sostantivo e l'articolo


Zelfstandig naamwoord - il sostantivo (o: il nome)


De meeste Italiaanse zelfstandige naamwoorden eindigen op een klinker.

Eindigend op -o => meestal mannelijk, meervoud -i
Eindigend op -a => meestal vrouwelijk, meervoud -e
Eindigend op -e => mannelijk of vrouwelijk, meervoud -i

Een uitgebreidere uitleg over bepaling van het geslacht staat onderaan deze pagina.

Woorden waarbij de meervoudsvorm meestal gelijk is aan het enkelvoud:
- de laatste letter is een medeklinker [bijna altijd een leenwoord]
- de laatste letter is een -i
- de laatste letter is een beklemtoonde klinker
- het woord bestaat uit n lettergreep

Woorden op -io hebben een meervoud op -i of -ii (weglating of vervanging van de o):
alleen bij een beklemtoonde i van -io wordt het meervoud -ii, in de andere gevallen -i.

Bepaald en onbepaald lidwoord - l'articolo determinativo e indeterminativo


Bepaald lidwoord
lidwoord enkelvoud
meervoud
mannelijk
il
lo (l')
i
gli
vrouwelijk
la (l')
le

Toelichting:
- mannelijk en vr een woord dat begint met een medeklinker niet genoemd in de volgende regel => il en i
- mannelijk en vr een woord dat begint met een z- of s+medeklinker (of x-, y-, gn-, pn-, ps-) => lo en gli
- mannelijk en vr een woord dat begint met een klinker => l' en gli
- vrouwelijk en vr een woord dat begint met een medeklinker => la en le
- vrouweljk en vr een woord dat begint met een klinker => l' en le

Hulpmiddel:
- YouTube: uitlegvideo over bepaalde lidwoorden (in het Engels)

Voorbeelden:
il testo (tekst), i testi
lo spazio (ruimte), gli spazi
lo zucchero (suiker), gli zuccheri
lo psicologo (psycholoog), gli psicologi
l'ufficio (kantoor), gli uffici
la parola (woord), le parole
l'acqua (water), le acque
il fiume (rivier), i fiumi
la luce (licht), le luci
il problema (probleem), i problemi [uitzondering]
la mano (hand), le mani [uitzondering]
la citt (stad), le citt
la crisi (crisis), le crisi
il computer, i computer
il re (koning), i re
lo zio (oom), gli zii [beklemtoonde i van -io]

Oefening:
- Zelfgemaakte Sporcle-quiz (typ): woorden omzetten van enkelvoud naar meervoud en andersom


Onbepaald lidwoord
lidwoord enkelvoud
mannelijk
un
uno
vrouwelijk
una (un')

Opmerkingen:
- mannelijk en vr een woord dat begint met een klinker of medeklinker niet genoemd in volgende regel => un
- mannelijk en vr een woord dat begint met een z- of s+medeklinker (of x-, y-, gn-, pn-, ps-) => uno
- vrouwelijk en vr een woord dat begint met een medeklinker: una
- vrouwelijk en vr een woord dat begint met een klinker => un'

Hulpmiddel:
- YouTube: uitlegvideo over onbepaalde lidwoorden (in het Engels)

Gebruik van het lidwoord - l'uso dell'articolo


In de volgende gevallen wordt een lidwoord gebruikt terwijl dat in het Nederlands niet zo is:
- in combinatie met een bezittelijk voornaamwoord (behalve bij sommige aanduidingen van een familielid: zie pagina over Bezittelijk vnw.)
- bij een datum indien niet voorafgegaan door een dag van de week
- bij kloktijden
- bij een rang of titel wanneer gevolgd door een naam
- bij de meeste namen van continenten, eilanden, landen, regio's, provincies (behalve na 'in')
- bij percentages
- bij suonare + een muziekinstrument
- bij beschrijving van fysieke eigenschappen, waarbij het werkwoord avere wordt gebruikt
- bij een achternaam
- bij de naam van een bekend persoon

In de volgende gevallen wordt een lidwoord gebruikt terwijl dat in het Nederlands soms wel en soms niet zo is:
- bij zelfstandige naamwoorden in algemene betekenis
- na tutto: het Nederlands gebruikt alleen een lidwoord na enkelvoud (dus tutto of tutta)

In de volgende gevallen wordt het lidwoord weggelaten terwijl dat in het Nederlands niet zo is:
- bij straatnamen
- rangtelwoorden van pausen en vorsten
- vaste combinaties van een voorzetsels en een zelfstandig naamwoord

Bepaling geslacht van het zelfstandig naamwoord - determinazione del genere del sostantivo


Mannelijk:
- de meeste woorden op -o
- de meeste woorden die eindigen op -ma of -ta (zoals: poema, cinema, problema, poeta, profeta) (meervoud: -i)
- woorden die eindigen op een medeklinker (zoals: computer, film, sport, bar)
- woorden die eindigen op -ore of -one (zoals: amore, colore, dolore, fiore), behalve canzone

Vrouwelijk:
- de meeste woorden op -a
- mano (hand) -> la mano, meervoud: le mani
- sommige woorden op -o die zijn afgeleid van langere woorden (zoals: auto, foto, moto, radio)
- woorden op -ione (zoals: televisione, conversazione)
- woorden op -i (zoals: analisi, crisi, oasi)
- woorden die eindigen op -t of -t

Woorden op -ista zijn mannelijk of vrouwelijk naar gelang de persoon die ze aanduiden, zoals:
il giornalista (=journalist), la giornalista (=journaliste), il turista (=toerist), la turista (=toeriste)